TRANSKRYPCJA Sex i NChZJ w oczach gastrologa | #17

Porozmawiajmy o seksie, z gastrologiem.

Kolejny etap odkrywania obszaru seksualności pacjentów z NChZJ. Będziemy mówić między innymi o bezpiecznej antykoncepcji dla pacjentek z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit, o bólu w trakcie zbliżenia i o tym jak można go złagodzić. Jacek Hołub zapyta także dzisiejszego gościa, dr n. med. Magdalenę Kaniewską, o seks w chorobie z przetokami, o seksie analnym i stosunku po operacji jelita.

Zachęcamy do przesyłania swoich uwag, sugestii czy zamawiania materiałów informacyjnych na temat IBD podcast do gabinetów i poradni: IBDpodcast@takeda.com

(rozmowa zarejestrowana w styczniu 2021 r.)

 

Jacek Hołub:
W dzisiejszym odcinku porozmawiamy o nieswoistych chorobach zapalnych jelit i seksie. Seksualność jest w naszej kulturze tematem tabu chociaż to nieodłączny element życia i każdego związku. Zarówno heteroseksualnego jak i nieheteronormatywnego. O seksie się nie mówi, także w kontekście wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Leśniowskiego-Crohna. A skoro się nie mówi to chorzy mają wiele wątpliwości i pytań, na które nie znają odpowiedzi. Cieszę się, że nasz gość odpowie nam na wiele z nich. Będziemy mówić między innymi o bezpiecznej antykoncepcji dla pacjentek z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit, o bólu w trakcie zbliżenia i o tym jak można go złagodzić, a także o seksie w chorobie z przetokami, o seksie analnym i stosunku po operacji jelita. A naszym gościem jest pani Dr. Magdalena Kaniewska specjalista w dziedzinie chorób wewnętrznych i gastroenterologii. Pani Doktor zawodowo związana jest z Kliniką Chorób Wewnętrznych i Gastroenterologii z Poddziałem Leczenia nieswoistych chorób zapalnych jelit Szpitala Klinicznego MSW w Warszawie.

Jacek Hołub:
Ja nazywam się Jacek Hołub, jestem rzecznikiem prasowym Towarzystwa J-elita, autorem książek, dziennikarzem i pacjentem od 20 lat zmagającym się z chorobą Leśniowskiego-Crohna. Dzień dobry pani Doktor.

Magdalena Kaniewska:
Dzień dobry. 

Jacek Hołub:
Pani Doktor, jak często pacjenci z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit zadają pani pytania dotyczące seksualności?

Magdalena Kaniewska:
Dzień dobry. Właśnie chciałam przede wszystkim podziękować za zaproszenie za udział w tym podcaście. I chciałam powiedzieć, że niestety rozmowa z pacjentami z chorobami zapalnymi jelit dotycząca problemów z ich seksualnością jest bardzo rzadka. Przeprowadzana w trakcie takiej rutynowej wizyty u gastroenterologa. I tak naprawdę chciałam powiedzieć, że każda taka rozmowa powinna być poprzedzona lub po niej powinna wystąpić rozmowa również z ginekologiem a czasami i seksuologiem, bo odpowiedź na wiele pytań nie jest prosta i łatwa. W takiej populacji ogólnej problemy z funkcjonowaniem seksualnym są częste i zgłaszane są aż do 43% u kobiet i 31% u mężczyzn. Natomiast trudności takie mogą być jeszcze wyraźniej wyrażone u pacjentów z chorobami zapalnymi jelit. I tutaj mówi się, że taki problem dotyczy nawet do 60% kobiet i 44% mężczyzn z chorobami zapalnymi jelit. I ten temat nie jest jakby nowy, on trwa od wielu lat. 

Jacek Hołub:
Tak, a skąd o tym wiemy, że pacjenci mają takie problemy? Czy były jakieś badania prowadzone na ten temat?

Magdalena Kaniewska:
Te badania, na których ja się również opierałam są to jednak głównie badania, które są prowadzone w Stanach Zjednoczonych bądź też w Europie Zachodniej. I tak przeglądając literaturę i pewne odnośniki, linki w internecie zauważyłam, że właściwie każdy z krajów Europy Zachodniej ma pewne odnośniki gdzie można zadzwonić, gdzie można napisać ewentualne maile z pytaniami dotyczącymi sfery seksualności u pacjentów z chorobami zapalnymi jelit. U nas niestety, mówiąc nawet o populacji ogólnej, coś takiego jest bardzo rzadkie […].

Jacek Hołub:
Tak, to temat tabu. 

Magdalena Kaniewska:
[…] Po prostu każdy musi się dostać do seksuologa, nie mówiąc już o pacjentach z chorobami zapalnymi jelit. Bo to jest temat taki trudny myślę, że dla obu stron. I dla lekarzy i dla pacjentów. Dla pacjentów dlatego, że znamy ich najskrytsze tajemnice i również ich ciała. To takie bardzo psychologiczne problemy. Wtedy odzieramy ich z takich problemów i mimo, że my korzystamy w naszej klinice, mamy taką możliwość, mamy psychologa to pacjenci właściwie nie zgłaszają tych problemów nawet naszemu psychologowi. I czasami zdarza się, że na wizycie, albo… Ponieważ ja się zajmuję głównie pacjentami, którzy są leczeni biologicznie, to często na takich wizytach pacjenci właśnie dopytują się czy leki ewentualnie, które przyjmują mogą wpłynąć w jakiś sposób na ich popęd seksualny. Czy powinni właśnie jakieś badania robić. Wtedy na pewno z kobietami rozmawia się również o potrzebie urodzenia dziecka bądź tego, że nie chcemy aby w tym momencie pacjentka rodziła. Także to wszystko zahacza o różne aspekty psychologiczne, ginekologiczne i w końcu nasze gastrologiczne. Bo wiedząc jaki jest przebieg choroby i czy pacjent jest po jakichś zabiegach czy pacjent ma przetoki my jesteśmy w stanie w jakiś sposób pomóc pacjentowi ale te rozmowy są najczęściej krótkie i myślę nie wyczerpujące absolutnie tematu.

Jacek Hołub:
No tak, bo lekarz nie ma czasu a pacjent często się wstydzi, bo to jest temat krępujący.

Magdalena Kaniewska:
Oczywiście. Tym bardziej, że warunki często nie są dobre, bo gdyby taka rozmowa była przeprowadzona rzeczywiście jak to się mówi face to face nikogo więcej w pokoju by nie było, to by było super. W naszej klinice w tamtym roku zaczęliśmy takie badania ankietowe, które teraz będziemy kończyć właśnie dotyczące zaburzeń seksualnych u pacjentów z chorobami zapalnymi jelit ponieważ mi było prościej. Rzeczywiście te ankiety rozdawałam pacjentom, którzy byli leczeni biologicznie i początkowo zastanawialiśmy się czy w ogóle pacjenci, bo pytania są dosyć szczegółowe. Tak naprawdę jak przeczytałam po raz pierwszy tą ankietę […] 

Jacek Hołub:
Takie bardzo intymne? 

Magdalena Kaniewska:
Bardzo intymne, bardzo. Więc ankieta była oczywiście anonimowa i zastanawiałam się jaki będzie opór. I nie było ani jednego pacjenta w wieku od 18 naprawdę do 80 lat, który odmówiłby udziału w tym badaniu ankietowym. Także to pokazuje, że, i każdy był bardzo zadowolony mówił, że jest duża potrzeba żeby o tym mówić. Wyniki jeszcze mamy w opracowaniu. Oczywiście okazało się, że zresztą jak i w innych badaniach, że kobiety częściej skarżą się na różnego rodzaju dolegliwości. Ale myślę, że to już nam pokazało, że ten temat nie jest absolutnie […]. W ogóle o seksie w Polsce się nie mówi. 

Jacek Hołub:
A w kontekście naszej choroby już zupełnie.

Magdalena Kaniewska:
Natomiast problem jest taki, że my mamy do czynienia, my jako lekarze, z ludźmi młodymi. To są osoby, które zaczynają chorować jako dzieci ale większość w wieku takim właśnie gdzie rozpoczyna się tą swoją aktywność seksualną. I tak naprawdę jest w głowie na pewno tysiące pytań dotyczących tego w jaki sposób ja z tą chorobą sobie poradzę czy jak będę miał kolejną operację to w ogóle będę mógł współżyć. Jak w ogóle poprowadzić swoje życie. Jeżeli ktoś chce mieć dzieci. Na te wszystkie pytania, no czasami jest trudno wyciągnąć odpowiedź na pytanie jak się pacjent czuje w ogóle, jeśli chodzi o jego chorobę zapalną jelit, a co dopiero mówiąc o tym co się dzieje z jego życiem erotycznym. Zresztą nigdy nie wiedzieliśmy czy takie pytania nie będą za bardzo intymne tak naprawdę.

Jacek Hołub:
Tak, można powiedzieć, że w tej rozmowie jesteśmy pionierami w dyskusji o seksie i nieswoistych chorobach zapalnych jelit. O tym, że jest taka ogromna potrzeba świadczą pytania albo mnogość pytań, które zostały przesłane do mnie przed dzisiejszym spotkaniem. Pytania od pacjentek i pacjentów. Chyba najwięcej z nich dotyczyło antykoncepcji. Jaka antykoncepcja jest bezpieczna dla pacjentek z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit przyjmujących sterydy, leki imunosupracyjne lub będących w trakcie terapii biologicznej?

Magdalena Kaniewska:
I tutaj odpowiedź na to pytanie niestety nie jest prosta. Ja przeszukując ostatnią literaturę, która się ukazała, starałam się w jakiś sposób usystematyzować te dane. Przede wszystkim zwraca uwagę to, że u pacjentek z chorobami zapalnymi jelit mamy dużą potrzebę takiego kontaktu z ginekologiem. Natomiast te chore, nawet w stosunku do kobiet zdrowych bez choroby zapalnej jelit, mają dużo niższe szanse na uzyskanie nawet recepty od lekarza. Z tego względu, że lekarz po prostu obawia się wypisać im jakiś lek. Natomiast tak naprawdę wszystkie metody w tym metody barierowe, hormonalne wkładki domaciczne są dostępne dla populacji pacjentek z chorobami zapalnymi jelit. I tak naprawdę wybór należy do pacjenta po konsultacji z lekarzem. Oni decydują o tym jaki lek powinien być zastosowany u takich pacjentek. Dane którymi ja się będę teraz posługiwała są głównie danymi ze Stanów Zjednoczonych. Tam okazuje się, że jeżeli chodzi o pacjentki z chorobami zapalnymi jelit nawet połowa ciąż jest niezamierzona a połowa z tej połowy jest wynikiem niepowodzenia antykoncepcji. I trzeba powiedzieć, że jeżeli chodzi o kobiety, które stosują złożone doustne środki antykoncepcyjne, plaster antykoncepcyjny lub pierścień antykoncepcyjny one mają nawet 21 razy większe ryzyko niezamierzonej ciąży w porównaniu z kobietami, które stosują długo działające odwracalne środki antykoncepcyjne w tym wkładki wewnątrzmaciczne i implanty. 

Jacek Hołub:
Tak, i oczywiście tutaj mówimy o osobach zdrowych, prawda?

Magdalena Kaniewska:
Tak. Natomiast jeżeli chodzi jak w takim razie podejść do pacjentów z chorobami zapalnymi jelit. Ja myślę, że przede wszystkim czytając ulotki wszystkich leków pacjent jest przerażony. Na pewno trzeba zwrócić na te wszystkie środki ostrożności dużą uwagę ale czytając ulotkę aspiryny dopiero możemy zobaczyć jak taki lek, który każdy bierze na ból głowy, jak może być niebezpieczny. Więc do tego trzeba podejść z taką pewną dozą zaufania do tego co proponuje lekarz.

Jacek Hołub:
No tak ale na przykład w ulotce hormonalnych środków antykoncepcyjnych czyli popularnych tabletek jest na przykład zapisane, że należy zachować szczególną ostrożność w przypadku choroby Leśniowskiego-Crohna.

Magdalena Kaniewska:
I tutaj myślę, że jest parę powodów tego. Przede wszystkim to, że złożone hormonalne środki antykoncepcyjne są związane ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia zdarzeń zakrzepowo zatorowych. Natomiast trzeba pamiętać, że samo ryzyko żylnej choroby zakrzepowej u pacjenta z chorobą zapalną jelit jest istotne wyższe niż u pacjenta zdrowego. Jeżeli zsumujemy to dodatkowo z tym, że te doustne leki antykoncepcyjne mogą zwiększyć to ryzyko no to nagle ta sumacja nam wydaje się taka bardzo wysoka. Natomiast trzeba pamiętać też, że oprócz tego, że stosujemy te doustne leki […], biorąc pod uwagę, że estrogenny składnik złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych zwiększa produkcję globulin, które biorą udział w krzepnięciu czynnika siódmego, dziesiątego, fibrynotgenu i zwiększone ryzyko choroby zakrzepowo zatorowej u wszystkich chorych stosujących te leki, nie tylko u tych z chorobami zapalnych jelit. I teraz, ostatnie dawki tych leków zostały znacznie zmniejszone. Standardem jest znalezienie takiej tabletki, w której te dawki są jak najniższe. Również mamy tabletki, w którym składniki progesteronu zostały zmienione na formę o niższym ryzyku powikłań. Jednak tak naprawdę trzeba wziąć to pod uwagę, że pacjenci z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit mają około dwukrotnie większe ryzyko rozwoju zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej. Tak naprawdę najbardziej niepokojące jest to, że okazuje się, że te wszystkie zdarzenia występują w warunkach ambulatoryjnych i musi się z tym zmierzyć najczęściej lekarz POZ, który mając do wyboru dać pacjentce lek antykoncepcyjny wiążący się z ewentualnymi powikłaniami albo go nie dać i liczyć na to, że pacjentka w sposób barierowy się zabezpieczy, no to czasami woli pójść tą łatwiejszą drogą.

Jacek Hołub:
Tak, czyli nie daje wcale pacjentce leku i zostawia pacjentkę można powiedzieć samą sobie.

Magdalena Kaniewska:
Stąd te statystyki, że pacjentki często nie mają w ogóle żadnych leków. Natomiast tak naprawdę jeżeli chodzi o wytyczne, które są teraz na świecie dotyczące stosowania środków antykoncepcyjnych mówi się, że ryzyko związane ze złożonymi doustnymi środkami antykoncepcyjny, także plastrem i pierścieniem antykoncepcyjnym, przewyższa korzyści u pacjentów, ale takich z ciężką aktywną chorobą po niedawnej operacji z unieruchomieniem, z niedoborami witamin, płynów jak również u pacjentek, które przyjmują kortykosteroidy. Natomiast u pacjentów, które mają łagodny przebieg choroby, mają kontrolowaną chorobę jak najbardziej te wszystkie leki mogą być stosowane.

Jacek Hołub:
Tak, i pani doktor chciałam zapytać co to znaczy kontrolowana choroba, bo co to znaczy remisja wiemy, i łagodny przebieg. 

Magdalena Kaniewska:
To co znaczy remisja kontrolowana. My w ogóle jakby myśląc o pacjentach z chorobami zapalnymi jelit musimy brać pod uwagę wiele aspektów. Często jest tak, że pacjent pyta się dlaczego my w tym momencie nie chcemy włączyć takiego leku tylko proponujemy mu inne albo proponujemy już zabieg operacyjny. Z tego względu, że my musimy myśleć jednak o krok do przodu po to żeby nie choroba nas wyprzedzała tylko żebyśmy wyprzedzali zaostrzenie. W związku z czym kontrolowana choroba to oznacza, że pacjent ma stałą kontrolę u lekarza, ma wykonywane badania laboratoryjne oznaczają np. kalprotektynę. Wiemy, że np. kontrolujemy i wykonujemy USG jamy brzusznej raz na pół roku, raz na rok po to żebyśmy śledzili przebieg choroby. Czy ona rzeczywiście jest w remisji, w uśpieniu takim czy np. już zwyżka kalprotektyny nagła bo powiedzmy po kilku latach takiej stabilnej, może nam sugerować, że z pacjentem coś się zacznie dziać. Albo właśnie to, że pacjent nam zgłosi, że teoretycznie wyniki ma dobre ale on się czuje ospały, jego na przykład zaczynają boleć stawy. Musimy zawsze też myśleć o tym, że sama nasza choroba jeżeli chodzi o te dolegliwości gastrologiczne jest w uśpieniu ale towarzyszy temu kolejna choroba. Czy chodzi o oczy, czy chodzi o skórę, czy chodzi o stawy. To wszystko wpływa również na samopoczucie pacjenta. To wszystko jakby decyduje później o tym czy ten pacjent w ogóle jest w stanie w jakiś sposób zaakceptować siebie. Akceptacja samej choroby zajmuje pacjentowi bardzo dużo czasu. Ja każdemu, ponieważ są to młodzi ludzie, ja każdemu pacjentowi, u którego rozpoznajemy chorobę zapalną jelit. Każdego namawiam do tego żeby już szukał psychologa. Bo po pierwsze zawsze będą doły i zwyżki. Nie ma takiej szansy, że jeżeli ktoś zachoruje w wieku 15 lat i ma przed sobą jeszcze wiele lat życia, że on będzie cały czas się świetnie czuł bo leki będą działały. Nigdy tak nie będzie. 

Jacek Hołub:
Tak, trzeba się skonfrontować z tym, że może być ciężko ale warto wiedzieć, że będzie remisja. 

Magdalena Kaniewska:
Ale trzeba znaleźć takiego psychologa, tutaj musi być wyjątkowa więź. Tak samo jak właśnie nie każdy pacjent powie każdemu lekarzowi o tym, że ma problemy powiedzmy z postrzeganiem swojego ciała z rozpoczęciem seksu, w ogóle z inicjatywą jakąkolwiek. Tak samo o podstawowych rzeczach o tym, że nawet przyznać się przed sobą, że ja nie chcę myśleć, że jestem tak ciężko chory i, że ta choroba będzie do końca życia. Dlatego taka opieka psychologiczna powinna być od samego początku po to żeby czasami metodą prób i błędów znaleźć kogoś takiego komu się zaufa i wszystko się powie. I czasami jest tak, że na przykład nasz psycholog, który jest na oddziale sygnalizuje, że po rozmowie z pacjentką czy z pacjentem, że sugeruje żebyś poszła porozmawiała, no bo dziewczyna nie wie jakie leki brać powiedzmy, bo chłopak wyczuł coś przy jądrze ale bał się powiedzieć lekarzowi badającemu […]. 

Jacek Hołub:
Albo ma problemy z erekcją na przykład. 

Magdalena Kaniewska:
Tak, i tego rodzaju rzeczy, nawet krótki sygnał powoduje to, że my też od razu idziemy do takiego pacjenta i staramy się w jakiś sposób z nim nawiązać taki kontakt żeby on też się przyznał do tego co się dzieje i jakie on ma potrzeby akurat w tym momencie.

Jacek Hołub:
Pani doktor czyli wiemy, że pacjentki w fazie remisji i w takiej chorobie kontrolowanej mają jakby większe pole manewru w doborze tych środków antykoncepcyjnych.

Magdalena Kaniewska:
Tak oczywiście. I one tak naprawdę, teraz szczerze powiedziawszy, na co jeszcze ja bym chciała bardzo zwrócić uwagę. Tutaj musimy wziąć pod uwagę, że takim kolejnym problemem jeżeli chodzi o środki antykoncepcyjne to jest utrata masy kostnej. Ponieważ musimy pamiętać, że pacjenci z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit mają wyższy wskaźnik osteoporozy i osteopenii. Jest to spowodowane właśnie i stosowaniem kortykosteroidów, które niektórzy pacjenci stosują przez wiele lat. Niedożywieniem, złym wchłanianiem, niedoborem witaminy D, wapnia. My bardzo zwracamy uwagę na to żeby pacjenci nasi przyjmowali witaminę D i to w wysokich dawkach szczególnie teraz zimą. I teraz tak naprawdę taka prawdziwa częstość osteopenii u pacjentów z chorobami zapalnymi jelit nie jest oszacowana dokładnie ale nawet może dotyczyć 40 proc. pacjentów.

Jacek Hołub:
Pani doktor wiemy więc, że tabletki hormonalne, antykoncepcyjne w niektórych sytuacjach dla pacjentek mogą być ryzykowne. Jakie są wobec tego zalecenia, jako metoda antykoncepcyjna dla chorych z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit jest najbardziej bezpieczna.

Magdalena Kaniewska:
Tutaj myślę, że przede wszystkim długo działające odwracalne środki antykoncepcyjne takie jak wkładka domaciczna z miedzi lub lewonorgestrelu albo implanty z etonogestrelem. To są najskuteczniejsze metody antykoncepcji, które przy typowym stosowaniu mają skuteczność podobną do procedur sterylizacji. W czasie jednego roku mniej niż 1 proc. kobiet zajdzie w niezamierzoną ciążę i zaleca się tę formę antykoncepcji u kobiet z chorobami zapalnymi jelit właściwie bez ograniczeń. Natomiast każdy pacjent jest innym pacjentem, prawda? Więc trzeba wiele rzeczy, tak jak tutaj mówiłam właśnie o ewentualnym ryzyku osteopenii to np. taki najbardziej popularną substancją, która jest podawana czyli ostan progesteronu właściwie jest bardzo skuteczny ale u pacjentek z chorobami zapalnymi jelit, które jednocześnie mają osteopenię albo osteoporozę akurat nie powinien być stosowany. Także ja myślę, że tak jak ze wszystkimi lekami u pacjentów z chorobami zapalnymi jelit to jest naprawdę decyzja bardzo indywidualna dotycząca właśnie dokładnej znajomości historii choroby pacjentki, ewentualnych powikłań, również terapii, które stosujemy i dopiero wtedy decydujemy czy takie środki możemy pacjentce podać.

Jacek Hołub:
Zapewne dla niektórych pacjentek wkładki domaciczne są też trudne do zaakceptowania ze względu na to, że inwazyjne i koszty.

Magdalena Kaniewska:
No koszty, to jest jedna rzecz a po drugie jest to inwazyjne. Także z niektórymi chorymi w ogóle nie ma tak naprawdę w ogóle rozmowy na ten temat, prawda. W Polsce chyba najbardziej modne to są plastry z lekami antykoncepcyjnymi. To jest też dobra forma, która jest skuteczna. To o czym jeszcze chciałam powiedzieć, ponieważ no akurat mieliśmy taką sytuację jeżeli chodzi o tak zwane tabletki ‚dzień po’, to należy pamiętać również o tym, że u pacjentów z chorobami zapalnymi jelit trzeba stosować dwie takie tabletki. I jest to nawet w Hapeelu wpisane. Nie jedną tylko dwie.

Jacek Hołub:
Od razu dwie tabletki czy w jakimś odstępie czasu?

Magdalena Kaniewska:
Nie, od razu. Żeby była skuteczność taka jak u zdrowego człowieka tej jednej tabletki.

Jacek Hołub:
Czy to ma związek z wchłanianiem tabletek?

Magdalena Kaniewska:
Możliwe, że tak i tak zaleca też producent. No i nasza jedna pacjentka przekonała się o tym, że jedna tabletka to za mało.

Jacek Hołub:
Czyli warto o tym wiedzieć. Pani doktor, każda z metod właściwie antykoncepcji ma swoje wady i zalety, prawda?

Magdalena Kaniewska:
Tak. Natomiast trzeba pamiętać również to, że leki antykoncepcyjne mogą nam też pomóc. Ponieważ pacjentki często mają takie zaostrzenia jakby występujące cyklicznie z cyklem miesięcznym. I tutaj rzeczywiście widzimy, że te doustne również leki, które są stosowane mogą tak naprawdę nam pomóc przy takich dolegliwościach. Było nawet przeprowadzone takie badanie wśród 130 kobiet z chorobami zapalnymi jelit gdzie taką poprawę tych cyklicznych nawrotów bólów zgłosiło 19 proc. stosujących antykoncepcję na bazie etrogenu i aż 47 proc. stosujących lewonorgestrel i tylko 5 proc. wszystkich stosujących metodę hormonalną zgłosiło pogorszenie objawów. Także tak naprawdę te wyniki są całkiem dobre i czasami warto czerpać doświadczenia, które mamy jakby z populacji ogólnej pacjentów i zobaczyć bo tak naprawdę pacjentek takich ostro, mocno zaostrzonych nie mamy tak wiele. Większość pacjentów w jakiś sposób tę chorobę kontroluje i czy my z nimi. Naprawdę takie zalecenia dotyczące osób bez chorób zapalnych jelit w większości przypadków również możemy stosować do pacjentów z chorobami zapalnymi jelit jeżeli ta choroba jest w miarę wyciszona.

Jacek Hołub:
Otrzymałem także pytanie czy środki antykoncepcyjne mogą mieć wpływ na objawy wrzodziejącego zapalenia jelita grubego lub chorobę Leśniowskiego Crohna i czy mogą wywołać zaostrzenie choroby?

Magdalena Kaniewska:
No i tutaj nie odpowiem dobrze na to pytanie niestety. Z tego względu, że nie ma jasnych danych. Ponieważ biorąc pod uwagę sam mechanizm działania tych leków wysunięto teorię, że jest zwiększone ryzyko poprzez to, że estrogen ma wpływ na odporność wrodzoną, i że działanie przeciwzakrzepowe jego może powodować zmiany w mikrokrążeniu. Również to, że receptory estrogenowe mogą pośredniczyć w funkcjonowaniu bariery nabłonkowej okrężnicy. Natomiast jeżeli to było tak, że estrogen jest głównym mediatorem to hormonalna terapia zastępcza byłaby dobrym środkiem porównawczym. Natomiast w ostatniej analizie na przykład wykazano, że hormonalna terapia zastępcza zwiększa ryzyko wrzodziejącego zapalenia jelita a nie wpływa kompletnie na choroby Leśniowskiego-Crohna. Także tak naprawdę dokładny mechanizm jest niejasny. Na pewno wiemy, że wpływ jest ale do końca nie wiadomo jaki.

Jacek Hołub:
Ze słów pani doktor wynika, że niektóre grupy pacjentek z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit powinny unikać określonych środków antykoncepcyjnych. Czy można podsumować w paru zdaniach?

Magdalena Kaniewska:
Tak krótko mówiąc, pacjenci zagrożeni żylną chorobą zakrzepowo-zatorową powinni unikać środków antykoncepcyjnych zawierających estrogen a pacjenci z osteopenią lub z grupy jej ryzyka powinni unikać wstrzyknięć octan medroksyprogesteronu. Jeżeli chodzi o wkładki wewnątrzmaciczne i implanty to etonogestrelu one są bezpieczne i wysoce skutecznymi formami antykoncepcji. I właściwie powinny być zalecane jako interwencja pierwszego rzutu u pacjentów z chorobami zapalnymi jelit.

Jacek Hołub:
Kolejnym problemem sygnalizowanym przez pacjentki i pacjentów jest obniżone libido, zmęczenie i ból w trakcie stosunku. Czy można temu jakoś zaradzić.

Magdalena Kaniewska:
No i właśnie, i tutaj jakby docieramy do clou naszego spotkania, ponieważ popęd seksualny zwany też libido może kompletnie spaść albo zniknąć u pacjentów z chorobami zapalnymi jelit z powodu ich kompletnego wyczerpania psychicznego i fizycznego, szczególnie jeżeli zaostrzenia są częste. Jeżeli pacjent często też przebywa w szpitalu i tutaj trzeba zwrócić uwagę tak naprawdę na ogólnie na postrzeganie nawet ciała pacjenta. Jest całkiem inna, oni mają często zły obraz swojego ciała. Może to wynikać z tego, że mają blizny po operacjach, że mają stomie. Przecież czasami mamy piękne dziewczyny, które dopiero kiedy rozbiorą się do badania przedmiotowego widać, że mają dwa worki stomijne na swoim brzuchu. To wszystko na pewno utrudnia u takiego pacjenta poczucia takiej seksualności, pewności siebie. I natomiast świadomość już tego jeżeli pacjent zda sobie sprawę z tych punktów, które mu przeszkadzają również nam ułatwia współpracę z pacjentem. Taki pacjent przede wszystkim powinien poznać też swoje ciało. W różnych badaniach zalecone są techniki, pewne pieszczoty, masturbacji, używanie różnego rodzaju tak zwanych zabawek erotycznych po to żeby poznać swoje ciało i żeby wiedzieć co nam odpowiada. Ponieważ jeżeli pacjent sam nie będzie wiedział do końca czego chce albo czego się boi, no to my też jemu w żaden sposób nie będziemy mogli pomóc ani jego partner nie będzie mógł mu pomóc. 

Jacek Hołub:
W jaki sposób na popęd seksualny wpływają leki zażywane przez nas pacjentów z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit? 

Magdalena Kaniewska:
Tak naprawdę nie ma udokumentowanego takiego wpływu aby rzeczywiście któraś grupa leków mogła źle działać. Na pewno trzeba zwrócić uwagę na steroidy, z tego względu, że przez ich duże działanie depresyjne najzwyczajniej w świecie. A pacjenci, którzy chorują ciężko często mają zaostrzenia już z samego przebiegu choroby są raczej pacjentami, którzy są depresyjni. Natomiast glikokortykosteroidy mogą to nasilić. Glikokortykosteroidy mogą nasilić objawy bezsenności, więc taki niewyspany pacjent na pewno ochoty na seks nie będzie miał również żadnej i do tego dodając bóle brzucha, częstą biegunkę, skurcze, anemie, słaby apetyt. To wszystko może wpływać, że ta osoba jest kompletnie wyczerpana i pozbawiona energii. Tutaj tak naprawdę trzeba bardzo poważnie porozmawiać ze swoim partnerem po to żeby on zrozumiał te wszystkie dolegliwości, które występują u pacjenta. I tak naprawdę może być tak, że po prostu trzeba wybrać odpowiednią porę dnia. No bo najczęściej jednak o jakiejś porze pacjent trochę lepiej się czuje i może wtedy należy rozpocząć powiedzmy pieszczoty ponieważ czasami takie cofnięcie się do takich niewinnych wyrazów czułości do tej drugiej osoby może spowodować, że ta osoba się po prostu otworzy i później nawiązanie takiego seksu penetracyjnego jest dużo prostsze.

Jacek Hołub:
Myślę, że takie zaufanie między partnerami ma właśnie ogromne znaczenie. Napisała do nas pacjentka, która odczuwa ból podczas stosunku bez względu na przyjmowaną pozycje i pyta czy warto przed zbliżeniem brać leki przeciwbólowe lub rozkurczowe. Czy to coś pomoże?

Magdalena Kaniewska:
Tutaj tak. Zwróciła bym uwagę również na to, że to bóle najczęściej też nie występują przez cały czas. No bo mówimy o pacjentach nie takich zaostrzonych, którzy wymagają hospitalizacji tylko pacjentów, którzy jednak raczej ze swoimi dolegliwościami radzą sobie w domu. Więc też trzeba wybrać odpowiednią porę kiedy jednak to ciało jest bardziej zrelaksowane, kiedy ten ból jest mniejszy. I myślę, że z tego jakie są zalecenia to jeżeli uprawiamy seks osoba chora raczej powinna być na górze z tego względu, że wtedy ma większą kontrolę ruchu i tą głębokość penetracji i w jakiś sposób jest w stanie zobaczyć czy jakaś pozycja jest dla niej bardziej odpowiednia. I tutaj trzeba z tym eksperymentować po prostu i znaleźć najbardziej dogodną dla siebie. Jeżeli chodzi o leki przeciwbólowe to my ich bardzo nie lubimy tak naprawdę. Jeżeli chodzi o leki niesteroidowe  przeciwzapalne raczej staramy się prosić pacjentów żeby unikali stosowania tych leków. Dodatkowym problemem może być to, iż pacjenci z chorobami zapalnymi jelit mają towarzyszące artropatie albo zapalenia stawów, które również mogą mieć ujemny wpływ na satysfakcję seksualną i mogą ją ograniczać.

Jacek Hołub:
Mogą wiązać się z bólem.

Magdalena Kaniewska:
Oczywiście, że tak i tutaj przede wszystkim ćwiczenia, enelgezia, fizjoterapia. Natomiast jeżeli okazuje się, że to wszystko nie działa, to czasami trzeba zwrócić się do specjalisty w tym wypadku, czasami do reumatologa, pójść na rehabilitację. Czasami musimy dodać innego rodzaju leki po to żeby te dolegliwości zmniejszyć i w ogóle aby pacjent był w stanie się w jakiś sposób czy przemieszczać czy ruszać, prawda?

Jacek Hołub:
Kolejne pytanie dotyczy życia seksualnego po operacji jelit. Jak długo po takim zabiegu kobieta lub mężczyzna mogą uprawiać seks bez obawy o odniesienie urazu?

Magdalena Kaniewska:
I to jest też trudne pytanie. Z tego względu, że czasami konieczne jest nawet unikanie aktywności seksualnej przed operacją z wyłonieniem powiedzmy ileostomii, bądź też J-poucha, bo bierzemy pod uwagę, że wtedy jest na tyle ciężki stan pacjenta, że ogólnie my nawet nie pozwalamy pacjentom dźwigać jakichś ciężarów.

Jacek Hołub:
Czy to się wiąże z wysiłkiem fizycznym?

Magdalena Kaniewska:
Tak, to się wiąże z wysiłkiem fizycznym. Natomiast po operacji wskazane jest powstrzymywanie się od współżycia przez około 8 tygodni a przede wszystkim do czasu aż zespół chirurgiczny sprawdzi ranę, zobaczy jak ona się goi i czy już można w jakiś sposób swoją aktywność, no bo to jest aktywność po prostu fizyczna, najzwyczajniej w świecie powiększyć. Czy możemy już się bardziej rozruszać, że tak powiem. Natomiast bywa różnie, bo pacjenci czasami zgłaszają w ogóle poprawę funkcji seksualnych. Ja myślę, że wynika to przede wszystkim z tego jak już przejdzie ten okres okołooperacyjny pacjent no jeżeli ma wycięty kawałek jelita, który sprawiał największe problemy przez, które powiedzmy miał niedokrwistość co się wiąże z osłabieniem, no to wiadomo, że się będzie czuł lepiej jak już się wszystko wygoi, to w momencie kiedy nie ma bólu, nie biega co chwilę do łazienki, on się otwiera i on jest jakby gotowy na różnego rodzaju doznania również seksualne. Także tutaj jest ta optymistyczna wersja. Natomiast ta pesymistyczna jest taka, że niestety operacja wiąże się z obecnością blizn, często wiąże się z obecnością stomii, co tak jak już wcześniej mówiłam może wpływać na negatywny obraz samego siebie.

Jacek Hołub:
Na poczucie atrakcyjności. 

Magdalena Kaniewska:
Tak i myślenie takie, że no ja się nie podobam, prawda? Bo to dotyczy i mężczyzn i kobiet to jak mogę się spodobać komuś innemu, jak ktoś w ogóle będzie chciał myśleć o tym żeby uprawiać ze mną seks. Także to wszystko jest bardzo, bardzo złożone i czasami długo trzeba pracować nad takim pacjentem żeby on w ogóle zaakceptował ten obraz siebie, który po operacji wystąpił. Druga rzecz to posiadanie worka stomijnego. Tutaj tak naprawdę nie powinno być żadnej przeszkody w prowadzeniu aktywnego i satysfakcjonującego życia seksualnego. Natomiast poczucie takiego niepokoju jest naturalne, bo pacjent może się martwić wyciekiem podczas seksu i związanym z nimi zapachami.

Jacek Hołub:
Czy to duże ryzyko? 

Magdalena Kaniewska:
Tak naprawdę nie. Oczywiście przed każdym seksem czy pacjent ma przetokę czy pacjent ma stomie wizyta w toalecie może być bardzo pomocna. Jeżeli chodzi o stomie to opróżnienie worka, wymiana worka przed aktywnością seksualną. I tak naprawdę zakładając, że worek stomijny jest bezpiecznie przymocowany, w ogóle pozycja seksualna nie powinna mieć żadnego wpływu, on nie powinien się odkleić i pęknąć. Tak naprawdę mamy również dostępne różne wielkości worków, bardziej dyskretne. Można porozmawiać z pielęgniarką stomijną, która może doradzić. Może na moment ten seksu pacjent może inny worek nawet założyć niż stosuje w ciągu całego dnia. Także to wszystko jest do jakby załatwienia. Natomiast absolutnie nie powinniśmy się bać, że coś przecieknie, że coś się stanie.

Jacek Hołub:
Ja myślę, że tuż po zabiegu dużą rolę odgrywa pozycja, w której się kochamy. Bo są takie, które nie wiążą się z jakimś większym kontaktem, nie powinny się wiązać z objawami bólowymi.

Magdalena Kaniewska:
Tutaj ja zawsze namawiam pacjentów, po prostu każdy musi znaleźć swoją pozycję. Rzeczywiście trzeba eksperymentować. No to jest akurat […], seks powinien nieść przyjemność i radość. Więc pozwólmy sobie na trochę eksperymentów. Jeżeli już jesteśmy po tym zabiegu operacyjnym jeżeli już bóle minęły, naprawdę jesteśmy w stanie jakby znaleźć taką pozycję. Tak jak mówiłam, mówi się, że raczej ta pozycja osoby chorej na górze jest taką bardziej dla niej bezpieczną. Ponieważ ona ma większą kontrolę nad tym, w którym kierunku ten seks idzie.

Jacek Hołub:
Słuchają nas również osoby nieheteronormatywne. Sporo pytań od chorych dotyczy seksu analnego, które mogą przecież zarówno kobiety jak i mężczyźni i osoby niebinarne. Czy seks analny może mieć wpływ na stan jelita na przykład czy wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego?

Magdalena Kaniewska:
Tak naprawdę trzeba powiedzieć, że ogólnie młodzi ludzie tacy w wieku między 16 a 20 parę lat z chorobami przewlekłymi zwykle angażują się w zachowania bardziej ryzykowne niż zdrowi młodzi ludzie. Obejmuje to seks bez prezerwatywy co może zwiększać prawdopodobieństwo infekcji przenoszonych drogą płciową. Natomiast tak naprawdę nie ma powodu żeby pacjenci z chorobami zapalnymi jelit mieli nie uprawiać seksu analnego. Natomiast trzeba na pewno zachować ostrożność jeżeli u pacjenta wystąpi tkliwość  w okolicy odbytu szczególnie jeżeli jest po operacji albo jeżeli ma przetoki okołoodbytowe. No i przede wszystkim należy pamiętać o tym, że seks analny wiąże się jeżeli chodzi o osoby nieheteronormatywne to ryzyko infekcji przenoszonych drogą płciową. I tutaj niestety my się z tym dosyć często spotykamy z tego względu, że czego się osoby takie najbardziej bały. Bały się infekcji HIV. Teraz mamy dostępne preparaty specjalne, które się zażywa które chronią przed taką infekcją co spowodowało niestety to, że ci pacjenci uprawiają seks bez prezerwatywy. Natomiast nie myśląc o tym kompletnie, że rzeczywiście przed infekcją HIV się chronią ale nie chronią się absolutnie przed żadną inną infekcją, która jest przenoszona drogą płciową. I wtedy my mamy problem ponieważ tak: rutynowo oczywiście sprawdzamy czy pacjent nie ma chorób wenerycznych. Natomiast no czy nie rozwinie się też infekcja HIV. Natomiast to też może spowodować zaostrzenie objawów choroby zapalnej jelit. Dlatego ja zawsze tłumaczę pacjentom, że jeżeli pacjent jest w remisji powinien się traktować jak osoba zdrowa. Na ten czas czy on będzie trwał miesiąc czy będzie trwał dziesięć lat. My tego nie wiemy najczęściej.

Jacek Hołub:
Warto się cieszyć życiem.

Magdalena Kaniewska:
Warto się cieszyć życiem. To nie może być tak, że ta choroba […]. My jako lekarze mamy na celu doprowadzić pacjenta do takiego stanu, że z tyłu głowy mamy cały czas myśl o tym, że mamy chorobę przewlekłą to jesteśmy w stanie normalnie funkcjonować, normalnie pracować, normalnie kochać się. Osoby nieheteronormatywne również mogą się kochać stosując seks analny. Ale mówię, jeżeli jest wszystko w porządku oczywiście tutaj najważniejsze jest zachowanie higieny. Najzwyczajniej w świecie. Przed każdym seksem ważne jest jeżeli da się wypróżnić. Wiem, że pacjenci się pytają często o stosowanie wlewek. Rzeczywiście my nie polecamy stosowania wlewek jednak w chorobach zapalnych jelit. Ale jeżeli chodzi o taki […], no raczej przed seksem dobrze by było się w jakiś sposób wypróżnić mimo wszystko. 

Jacek Hołub:
Pacjenci z nieswoistymi chorobami jelit mogą mieć problem z nietrzymaniem stolca.

Magdalena Kaniewska:
Tak. To o tym jeszcze jeszcze za chwilę powiem. Natomiast bardziej myślę o tym, że ważne jest to żeby pacjent jednak miał taką świadomość, że przynajmniej parę minut ma takiego spokoju, że nic tam nie powinno podciec, nic się nie powinno zdarzyć. Żadna tak zwana wpadka. Wtedy oczywiście kąpiemy się, mówię teraz o seksie analnym, używamy koniecznie prezerwatywy, z niej nie rezygnujemy. Aczkolwiek wiem, że niestety pacjenci często tej prezerwatywy nie używają. Jeżeli chodzi o kobietę też nie ma przeciwwskazań do tego żeby pacjentka stosowała seks analny ale tutaj są zachowane te same zalecenia. Czyli przede wszystkim chronimy się przed różnego rodzaju chorobami przenoszonymi drogą płciową. Jednak ten seks powinien być seksem w prezerwatywie. 

Jacek Hołub:
Czy przetoki okołoodbytowe, zmiany w odbytnicy lub esicy są przeciwwskazaniem do seksu analnego?

Magdalena Kaniewska:
Tak naprawdę jeżeli chodzi o seks analny i przetoki to rzeczywiście jeżeli jest aktywna choroba w tym końcowym odcinku jelita, to raczej nie powinniśmy stosować takiego seksu. Natomiast jeżeli chodzi o przetoki dokładnie tak samo. Jeżeli przetoka jest aktywna. Mamy z tym problem, jesteśmy po powiedzmy po nacięciu ropnia okołoodbytowego tutaj rzeczywiście unikamy seksu analnego. Nie powinniśmy jego stosować. Natomiast jeżeli pacjent jest akurat w remisji ta przetoka jest zamknięta i akurat taki seks ma być uprawiany. Tutaj też można myśleć o stosowaniu lubrykanatów, które w jakiś sposób powinny ułatwić tą penetrację. Jeśli chodzi o lubrykanty raczej takie na bazie nie wodnej tylko tłuszczowej. Natomiast trudno powiedzieć, które są lepsze, które gorsze.

Jacek Hołub:
No właśnie. Padło takie pytanie, które lubrykanty dla chorych z nieswoistym chorobom zapalnymi jelit są lepsze lub gorsze?

Magdalena Kaniewska:
Tutaj nie powiem tak naprawdę. Ja szukałam jakichś danych dotyczących, ale rzeczywiście tych danych nie ma. Ogólnie zaleca się po to żeby nie drażnić. Jeżeli chodzi o zwieracz odbytu on też przed penetracją może być wymasowany w jakiś sposób z tego względu żeby nie dochodziło też do otarcia naskórka. Także tutaj w ten sposób zawsze można sobie pomóc.

Jacek Hołub:
Trochę już ten temat powiedzieliśmy, ale w jaki sposób należy przygotować się do seksu analnego?

Magdalena Kaniewska:
No starać się wypróżnić przede wszystkim, starać się wypróżnić. Tak jak mówiłam przede wszystkim higiena czyli myje się jeden partner i drugi partner. Prezerwatywa i ewentualnie lubrykant i to jest to co przede wszystkim mogę powiedzieć. Natomiast jeżeli jeszcze mówimy o przetokach właśnie i o seksie analnym to tutaj w przetokach często mamy założone setony. Często one są drenowane. I tutaj jednak wtedy ta okolica powinna być okolicą, którą unikamy w trakcie seksu. Ponieważ możemy podrażnić miejsce, możemy spowodować ból i w żaden sposób ten seks nie będzie satysfakcjonujący ani dla osoby jednej ani dla drugiej.

Jacek Hołub:
Kolejne pytanie związane z tym samym tematem. Czy mając nieswoistą chorobę zapalną jelit i hemoroidy można uprawiać seks analny?

Magdalena Kaniewska:
Raczej aktywna choroba hemoroidalna jest przeciwwskazaniem do uprawiania seksu analnego. Tutaj trzeba przede wszystkim zgłosić się najpierw do chirurga i zaplanować dalsze leczenie. Ponieważ musimy też […]. Szczególnie pacjenci z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego często zgłaszają się do nas i mówią, że tak naprawdę nie wiedzą, czy ta krew którą widzą na papierze toaletowym jest spowodowana tym, że znowu zaczynają mieć aktywną chorobę zapalną jelit. Czy ona pochodzi z hemoroidów. Wtedy ważne jest tak naprawdę zrobienie krótkiego badania czyli sigmoidoskopii, zajrzenie. Jeżeli okaże się, że tam zmiany są zagojone to jest ten moment kiedy powinniśmy się zająć swoimi hemoroidami i wtedy rzeczywiście jest dobry czas na zaopatrzenie tego chirurgiczne. Natomiast absolutnie jeżeli jest aktywna choroba to tutaj w ogóle nie myślimy o seksie w tym momencie.

Jacek Hołub:
Wspomniała pani o tym, że lewatywa nie jest wskazana przy chorobie zapalnej jelit.

Magdalena Kaniewska:
Raczej nie. W ogóle nie mówimy o takiej lewatywie jak kiedyś była stosowana czyli rozmieszanie mydła z wodą to absolutnie nie. Możemy sobie zaostrzyć chorobę. My stosujemy tak zwane enemy albo wlewki z soli fizjologicznej przed sigmoidoskopią. Oczywiście jeżeli coś najlepiej w ogóle stosować wlewkę taką z soli fizjologicznej. Ja wiem, że osoby nieheteronormatywne często stosują wlewki i tak naprawdę do zaostrzeń takich de facto aż tak bardzo często nie dochodzi. Ale tutaj ja bym raczej była bardzo ostrożna jeżeli chodzi o stosowanie jakiegoś rodzaju wlewek.

Jacek Hołub:
Czy można w jakiś sposób ograniczyć ryzyko krępujących wpadek podczas seksu analnego związanych właśnie z nietrzymaniem stolca?

Magdalena Kaniewska:
No to tutaj tak jakby podsumowanie tego co już mówiłam, pacjenci z chorobami zapalnymi jelit często obawiają się nietrzymania stolca, takiego uczucia parcia na stolec, biegunki. Więc w jaki sposób? Przede wszystkim starać się wypróżnić przed stosunkiem, wybrać tą porę dnia kiedy jednak te wypróżnienia pacjenci najczęściej mówią, że najgorzej jest rano jak wstaną, prawda? I później w ciągu dnia najczęściej nic się nie dzieje i ewentualnie w nocy znowu zaczynają się częstsze wypróżnienia. No więc jednak w ciągu dnia tych godzin robi się trochę dużo, z których możemy wybrać taki moment kiedy już po pracy, po odpoczynku mamy moment taki kiedy to jelito jest w miarę spokojne i byśmy mogli zacząć uprawiać seks.

Jacek Hołub:
Czyli warto wykorzystać jakby znajomość własnego organizmu?

Magdalena Kaniewska:
Tak, to jest bardzo ważne. To co mówiłam na początku, że pacjent musi sam wiedzieć do końca jak działa jego organizm. Czego on tak naprawdę chce i wtedy na pewno łatwiej będzie dogadać też się ze swoim partnerem ponieważ no dostosowanie osoby, które nie są chore na choroby zapalne jelit też często nie mają czasu w ciągu dnia przez dłuższy okres uprawiać seksu z różnych powodów, prawda? Więc tutaj jest kwestia dogadania się. Natomiast na pewno jeżeli chodzi o leki przeciwbiegunkowe, bo wiem o to też pytali pacjenci. My jako gastroenterolodzy bardzo nie lubimy leków przeciwbiegunkowych. Natomiast no jeżeli jest taka sytuacja, że nie mamy kompletnie kontroli tych wypróżnień, no to czasami jest potrzeba żeby taki lek przyjąć. Ja nie znalazłam polskiego odpowiednika. Natomiast w prasie amerykańskiej znalazłam odnośnik do tak zwanych dental tabs, takich jakby opatrunków, które można zakładać na okolice odbytu, które mogą pomagać w ewentualnym wchłonięciu zapachów czy takich małych wycieków, które są w trakcie stosunku. Więc jeszcze coś takiego do rozważenia. Ale sama powiem, że nie wiem gdzie w Polsce można kupić. Więc to jest jako taka ciekawostka może bardziej.

Jacek Hołub:
Otrzymaliśmy pytania od pacjentki zmagającej się z chorobą Leśniowskiego-Crohna i z przetoką okołoodbytową przebijającą się do pochwy. Pacjentka pyta czy podczas stosunku może sobie zaszkodzić na przykład doprowadzić do stanu zapalnego w przetoce poprzez obcą florę bakteryjną partnera i doprowadzić tym samym do kolejnych ropni?

Magdalena Kaniewska:
No i tutaj po pierwsze trzeba pamiętać o tym co oznacza przetoka jelitowo-pochwowa. Oznacza to, że ta treść, którą ma pacjentka w jelicie dostaje się do pochwy. W związku z czym jeżeli chora kocha się ze swoim partnerem dopochwowo również jego jest w stanie przenieść swoją florę bakteryjną na niego. Niekoniecznie on na nią, ale również ona na niego. Także tutaj jednak ja zalecałabym, no oprócz podstawowych założeń higienicznych czyli oczywiście wymycia się, no to jednak seks z prezerwatywą w takiej sytuacji koniecznie. Ponieważ to może zapobiec jednak przenoszeniu tej obcej flory bakteryjnej w jedną zarówno jak i w drugą stronę. Dodatkowo też jeżeli chodzi co się z tym trochę wiąże kobiety, które przyjmują np. antybiotyki steroidy często się wytwarza drożdżakowe zakażenie pochwy. I tutaj może oprócz tego, że powodować nieprzyjemne objawy jak swędzenie, bolesność gdzie kobieta w ogóle może nie mieć ochoty na seks. Ale jeżeli już do niego dojdzie i będzie to seks bez prezerwatywy to jak najbardziej może ona zarazić swojego partnera i wtedy leczeniem będą musieli być oni obydwoje objęci. Także jeżeli chodzi o te przetoki to w ogóle raczej powinniśmy myśleć zawsze o seksie w prezerwatywie. Jeżeli to są partnerzy stali. Jeżeli w ogóle nie mamy stałego partnera czyli te nasze stosunki seksualne są stosunkami przygodnymi no to wtedy w ogóle nie ma o czym się zastanawiać, bo nie znamy historii tego partnera, nie wiemy na co choruje i koniecznie trzeba się zabezpieczać.

Jacek Hołub:
Pani doktor dziękuję bardzo za tę pionierską rozmowę, która jest bardzo potrzebna o czym wskazują pytania od pacjentów. Cieszą się, że w trakcie naszej audycji usłyszeliśmy odpowiedzi na te pytania. Mam nadzieję, że dzięki nim chorzy poczują się bardziej komfortowo i bezpiecznie z nieswoistą chorobą zapalną jelit, także w sferze bliskości i seksu, która powinien być przecież dla nas źródłem radości a nie bólu i lęku.

Magdalena Kaniewska:
To ja bardzo dziękuję za zaproszenie. Mam nadzieję, że moje odpowiedzi w jakiś sposób wyjaśniły przynajmniej odpowiedziami na podstawowe pytania, które się pacjentom nasunęły i mam nadzieję, że w jakiś sposób pacjentom pomogłam. Dziękuję bardzo.

Jacek Hołub:
Dziękuję serdecznie.

C-ANPROM/PL/ENTY/0187 (luty 2021); C-ANPROM/PL/ENTY/0186 (luty 2021)